akṣamāla
← Back to అ · Booklets 1–10 (digitized file 1)

అధిదైవతము adhidaivatamu

Original — తెలుగు
  1. దేవాధికారేణ వ్యవస్థః.

(దేవతలందరిమీద అధికరించియుండు వాడు.)

  1. “హిరణ్యగర్భో అధిదైవం, దేవః సంకర్షణోపినా” (గీతాకల్పే)

(అధిదైవతమనగా హిరణ్యగర్భుడు, లేక, దేవుడైన సంకర్షణుడు.)

  1. “అధి దైవత శబ్ద నిర్ధిష్టః పురుషః దేవతో పరివర్త మానః, ఇంద్ర ప్రజాపతి ప్రభృతి కృత్స్నదేవతో > పరి వర్తమానః ఇంద్ర ప్రజాపతి ప్రభృతీనాం భోగ్యజాతాత్ విలక్షణ శబ్దాదేః భోక్తా పురుషః: > (శ్రీరామానుజః)

(అధిదైవతమని నిర్దేశింపబడిన పురుషుడు - దేవతలందఱికి పైన ఉండువాడు - అనగా, ఇంద్రుడు, ప్రజాపతి మొదలగు దైవతములందఱికన్న పైన ఉండు, ఇంద్రుడు, ప్రజాపతి మొదలగు దేవతలకు భోగ్యవస్తువులకన్న విలక్షణమైన వాటిని భుజించు పురుషుడు.)

  1. పురిశయనా త్ పురుషః, జీవః, సచ సంకర్షణో బ్రహ్మవా; ససర్వ దేవానధికృత్య తత్సతిః ఇత్యధి > దైవతం; దేవాధికారస్థః ఇతివా.

(పురమందు, - అనగా, శరీరమునందు శయనించుటచేత పురుషుడు అని చెప్పబడుచున్నాడు, అనగా, - జీవుడు, అతని సం రక్షకుడుకాని, బ్రహ్మగాని, అతను సమస్త దేవతలను అధికరించి వాటికి పతి - అనగా, ప్రభువు - అయినవాడు. అందుచేత అధిదైవతము - దేవతలమీద అధికారిగానుండువాడు, లేక దేవతలను అధికరించి యుండు వాడు.)

  1. పురుషో వైరాజః సూర్యమండలవర్తీ స్వాంశ భూత సర్వదేవతానాం అధిపతిః అధిదైవతం ఉచ్యతే - “యథా సవై > శరీరీ ప్రథమః సవై పురుష ఉచ్యతే; ఆదికర్తా, సభూతానాం బ్రహ్మగ్రే సమవర్తత” (తై|| > సం||)

(సూర్యమండలమందు ఉన్నటువంటి వైరాజపురుషుడు - విరాట్పురుషుడు - తన అంశవలననే కలిగిన సమస్త దేవతలకు అధిపతి అయినవాడు అధిదైవతమని చెప్పబడుచున్నాడు. “అతనేమొట్టమొదట శరీరమును పొందినవాడు - శరీరముగలవాటిలో మొదటివాడు పురుషుడు అని చెప్పబడుచున్నాడు - భూతములకు మొదటి కర్త, చతుర్ముఖబ్రహ్మ, సృష్టికి పూర్వమున్నవాడు.)

  1. “వ. --- సర్వేశ్వరుండు దా నేకమయ్యు ననేకంబు గాదలంచి యోగతల్పంబునం బ్రబుద్ధుండై యుండు. అటమీద స్వసంకల్పంబునం జేసి తన హిరణ్మయంబైన విగ్రహంబు నధిదైవంబు నధ్యాత్మకంబు నధిభూతంబు నను సంజ్ఞాయుతంబైన త్రివిధంబుగా సృజియించె.” (శ్రీమదాంధ్ర మహాభాగవతము 2 - 10 -
  2. “వ. ఉత్పత్తి స్థితి లయంబు లెందు నగుచు బ్రకాశింపబడు నది యాశ్రయం బనంబడు. అదియ పరమాత్మ. బ్రహ్మశబ్ద వాచ్యంబు నదియ. ప్రత్యక్షానుభవంబున విదితంబు సేయుకొఱకు నాత్మ యాధ్యాత్మికాది విభాగంబు సెప్పంబడియె. అది యెట్లనిన నాత్మ యాధ్యాత్మి కాధిదైవి కాధిభౌతికంబుల ద్రివిధంబయ్యె. అందు నాధ్యాత్మికంబు చక్షురాది గోళ కాంతర్వర్తియై యెఱుంగంబడు. చక్షురాది కరణాభిమానియై ద్రష్టయైన జీవుండె యాధిదైవికుండనం దగు. చక్షురాద్యధిష్ఠా నాభిమాన దేవతయు, సూర్యాది తేజోవిగ్రహుండు నగుచు నెవ్వని యందు నీ యుభయ విభాగంబునుం గలుగు నతండె యాది భౌతికుండు, విరాడ్విగ్రహుండునగు ---”

(శ్రీమదాంధ్ర మహాభాగవతము - 2 - 10 - 268)

  1. “దేవతాస్థానం ఆదిత్యం అధికృత్య స్థితం -” అధయ ఏషోంతరాదిత్యో హిరణ్మయః పురుషో దృశ్యతే“- > (ఛాందోగ్యోపనిషత్)

(దేవతాస్థానమైన ఆదిత్యుని అధికరించియుండువాడు. “ఆదిత్యుని లోపలకనబడు హిరణ్యమయమైన పురుషుడు” అని శ్రుతి. (హిరణ్యమయమనగా - ఇక్కడ సృష్టిని చేయగలుగు చిచ్ఛక్తి.)

  1. “య ఆదిత్యే తిష్టన్ అదిత్యా దంతరో యమాదిత్యో నవేద, యస్తాదిత్యః శరీరం, య ఆదిత్యమంతరో యమయతి, సత > ఆత్మా అంతర్యామ్యమృతః ఇత్యధి దైవతం”.

(ఆదిత్యుని లోపల ఉన్నప్పటికీ ఆదిత్యునికి తెలియనివాడు, ఆదిత్యుడు(తనకు) శరీరమైనవాడు, ఆదిత్యునిలోపల ఉండి ఆదిత్యుని అతని పనిలో నియమించువాడు. అట్టివాడు, అతనే ఆత్మ, అంతర్యామి, అమృతుడు, అధిదైవతము.)

  1. అండస్య త్రివిధాహంకార జన్యత్వాత్, తద్వదేవవైకారిక శబ్దవాచ్య సాత్వికాహంకారాంశేన దిగ్వితార్క ప్రచేతో అశ్వి > వహ్నిం ద్రోపేంద్ర మిత్రకాణాం కారణత్వాచ్చ, అధిదైవతం.

(వైకారికమని చెప్పబడు సాత్వికాహంకారంబువలన పుట్టిన దిక్కులు, వాయువు, అర్కుడు, ప్రచేతనుడు, అశ్వినీదేవతలు, వహ్ని, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, మిత్రుడు అను దేవతలకు కారణమగుటవలన అధిదైవతము.)

  1. వ. ” --- వైకారికంబైన సాత్వికాహంకారంబు వలన జంద్ర దైవతంబైన మనంబు గలిగె. మఱియు దిక్కులు, వాయువు, అర్కుండు, ప్రచేతస్సు, అశ్వినులు, వహ్ని, ఇంద్రుండు, ఉపేంద్రుండు, మిత్రుండు ప్రజాపతియు ననియెడి దశ దేవతలు గలిగిరి.”

(శ్రీమదాంధ్ర మహాభాగవతము - 2 - 5 - 86)

(ఇవన్నియు భగవంతునిలోనుండి మహత్తత్వముద్వారా పుట్టినవి. ఈ దేవతలకు - దేవతలు పుట్టుటకు - మూలకారణమగుటవలన భగవంతుడు అధిదైవతము.)

  1. వ. ” --- సకల జీవచతుర్విధాంతఃకరణంబు లైన యే చిత్తాహంకారబుద్ధి మనంబులకు గ్రమంబున వాసుదేవ సంకర్షణ ప్రద్యుమ్నానిరుద్ధు లధిదైవతంబు లగుదురు ---” (శ్రీ మదాంధ్ర మహాభాగవతము - 3 -1 - 57)

  2. “అధిభూతం క్షరో భావః పురుషశ్చాధి దైవతం”- (శ్రీమద్భగవద్గీత - 8 - 4)

పై శ్లోకమునకు వ్యాఖ్యానము : -

“పూర్ణం సర్వమనే నేతి శయనాత్ పూర్షు దేతివా |

సూర్యమండల మద్ధ్యస్థః పురుషశ్చాధి దైవతం |

సర్వ ప్రాణీంద్రియాణాం యః స్యాదనుగ్రాహకః ప్రమాన్ |

హిరణ్యగర్భ ఏవాసౌ ఆదిత్యాంతర్గితః స్మృతః |

సవై శరీరీ ప్రధమః సవై పురుష ఉచ్యతే |

ఆదికర్తా సభూతానాం బ్రహ్మాగ్రే సమవర్తత||” (గీతాభావప్రకాశము - 8 - 22 to 24)

(పురుషుడు అనుమాటకు అర్ధము రెండు విధములుగా ఉన్నది - “పూర్ణమనేన సర్వం” ఈ ప్రపంచమంతయు అతనితో నిండియున్నది. ఈ సృష్టి అంతటిలోను - సృష్టిలోని ప్రతివస్తువులోను భగవంతుడు ప్రవేశించియుండి వాటి అంతటిలోను, లోపల, బైట పూర్తిగా వ్యాపించియున్నాడు. ఉప్పు గలు లోని రసమంతా ఉప్పు రసమే అయినట్లు సృష్టిలోని ప్రతి వస్తువులోను అతనే పూర్తిగా నిండియున్నాడు. అతను పూర్తిగా నిండియుండని వస్తువే లేదు - “ఆ హరిమయము గానివస్తువు పరమాణువు లేదు” (శ్రీమదాంధ్ర మహాభాగవతము ---) ఇట్లు పూర్తిగా నిండి యుండుట వలన పూర్ణుడు అని చెప్పబడుచున్నాడు. “పురి శయనాత్ పురుషః” పురమందు శయనించి యుండువాడు, పురము అ నగా తాను సృష్టించిన ప్రతిశరీరము, ప్రతివస్తువు - వాటిలో భగవంతుడు శయనించి యుండుటవలన - అతనికి పురమే. “తత్ సృష్టా తదేవాను ప్రావిశత్” - దానిని - ప్రపంచమును - సృష్టించి, దానిలోనే ప్రవేశించెను - సృష్టించిన ప్రతివస్తువులోను ప్రవేశించియున్నాడు. శయనించియుండుట అనగా - చైతన్యమున్నట్లు పైకి కనబడకుండా ఉండుట - ఱాయి మొదలగువాటివంటివి. ఆ ప్రకారముగా ఉన్న పురుషుడే అధిదైవతము - సూర్యమండలమధ్యమందున్నవాడు, అనగా, సూర్యమండలమధ్యమందుండి దానికి ఆ తేజస్సును కలుగచేయువాడు - “యదాదిత్య గతం తేజః - - - తత్తేజోవిద్ధి మామకం” - (శ్రీమద్భగవద్గీత - 15 - 12) అట్టి పురుషుడే అధి దైవతము. అతనే హిరణ్యగర్భుడు అని చెప్పబడుచున్నాడు. సమస్తమైన ప్రాణుల ఇంద్రియములను తన తేజస్సుచే ప్రేరేపించువాడు. అతనే మొదటి శరీరి - శరీరము గలవాడు - సృష్టి క్రమములో భగవంతుడు తన చిచ్ఛక్తితో జడమైన ప్రకృతిలో ప్రవేశించెను. అందువలన ప్రకృతి చైతన్యవంతమై తనలోనుండి మహత్తత్వము మొదలగువాటినిపుట్టించెను - అందుచేత పురుషునికి ప్రకృతి పురము - అందుచేత భగవంతుడు మొదటి పురుషుడు. ప్రకృతి వికారములైన మిగిలిన వస్తువులన్నింటిలోకూడ భగవంతుని చిచ్ఛక్తి ఉన్నందున అవి అన్నియు అతనికి పురములే. అతనికి మొదటి పురము ప్రకృతి - అందులో ప్రవేశించెను కనుక మొదటిపురుషుడు, ఆదిపురుషుడు, పురాణపురుషుడు - అతడే భూతములకు ఆది కర్త, సృష్టి ప్రారంభములో బ్రహ్మగానుండెను - “సూర్యమండల మధ్యవర్తీ నారాయణః”

(ఇచ్చట సూర్యుడు, ఆదిత్యుడు అని చెప్పుటవలన ఒక్క సూర్యుడే యని యర్ధముకాదు - సూర్యునివలె ప్రకాశవంతములైన సకలవస్తువులు అని అర్థము - - “యేన సూర్యస్తపతి తేజసా ఇద్ధః”.) (మహానారాయణోపనిషత్ - 1 - 3)

(దేనివలన సూర్యుడు తన తేజస్సుతో వేడిని కలుగ చేయుచు, సర్వ భూతములకు చైతన్యశక్తిని - (Energy ని) కలిగించుచున్నాడో) –

“సీ. పూర్ణుడయ్యును మహాభూత పంచక యోగమున మేనులను బురములు స్రుజించి

పురములలోనుండి పురుష భావంబున దీపించు నెప్పుడు ధీరవృత్తి

బంచభూతములను బదినొకం డింద్రియముల బ్రకాశింపించి భూరిమహిమ

షోడశాత్మకు డన శోభిల్లి జీవత్వనృత్త వినోదంబు నెఱపుచుండు” (శ్రీమదాంధ్ర మహాభాగవతము - 2 - 4 - 68)

  1. “సాధి భూతాధి దైవం మాం సాధియజ్ఞంచ యే విదుః |

ప్రయాణకాలే పి చ మాం తే విదుర్యుక్త చేతనః ||” (శ్రీమద్భగవద్గీత - 7 - 30)

(అధిభూతము, అధిదైవతము, అధియజ్ఞము నేనే - భగవంతుడే - అని మరణకాలమందు ఎవరు తెలుసుకొనెదరో వారు - యోగచిత్తముకలవారు నన్ను తెలుసుకొనెదరు - తత్వ జ్ఞానము గలవారగుదురు - నాసాక్షాత్కారమును పొందుదురు-.)

  1. ఉ. “దేవ గణాళి కెల్ల బరదేవతలై తనరారునట్టి వి

ప్రావళి కాత్మనాయకుడ వై పెనుపొందిన నీకు నీ ధరా

దేవత లెల్ల నెన్న నధిదేవత లై రట యెట్టి చోద్యమో

దేవ ! సమస్త పావన ! సుధీజనతావన !విశ్వభావనా !” (శ్రీమదాంధ్ర మహాభాగవతము - 3 - 16 - 566)

Transliteration
  1. dēvādhikārēṇa vyavasthaḥ.

(dēvatalaṃdarimīda adhikariṃciyuṃḍu vāḍu.)

  1. “hiraṇyagarbhō adhidaivaṃ, dēvaḥ saṃkarṣaṇōpinā” (gītākalpē)

(adhidaivatamanagā hiraṇyagarbhuḍu, lēka, dēvuḍaina saṃkarṣaṇuḍu.)

  1. “adhi daivata śabda nirdhiṣṭaḥ puruṣaḥ dēvatō parivarta mānaḥ, iṃdra prajāpati prabhṛti kṛtsnadēvatō > pari vartamānaḥ iṃdra prajāpati prabhṛtīnāṃ bhōgyajātāt vilakṣaṇa śabdādēḥ bhōktā puruṣaḥ: > (śrīrāmānujaḥ)

(adhidaivatamani nirdēśiṃpabaḍina puruṣuḍu - dēvatalaṃdaṟiki paina uṃḍuvāḍu - anagā, iṃdruḍu, prajāpati modalagu daivatamulaṃdaṟikanna paina uṃḍu, iṃdruḍu, prajāpati modalagu dēvatalaku bhōgyavastuvulakanna vilakṣaṇamaina vāṭini bhujiṃcu puruṣuḍu.)

  1. puriśayanā t puruṣaḥ, jīvaḥ, saca saṃkarṣaṇō brahmavā; sasarva dēvānadhikṛtya tatsatiḥ ityadhi > daivataṃ; dēvādhikārasthaḥ itivā.

(puramaṃdu, - anagā, śarīramunaṃdu śayaniṃcuṭacēta puruṣuḍu ani ceppabaḍucunnāḍu, anagā, - jīvuḍu, atani saṃ rakṣakuḍukāni, brahmagāni, atanu samasta dēvatalanu adhikariṃci vāṭiki pati - anagā, prabhuvu - ayinavāḍu. aṃducēta adhidaivatamu - dēvatalamīda adhikārigānuṃḍuvāḍu, lēka dēvatalanu adhikariṃci yuṃḍu vāḍu.)

  1. puruṣō vairājaḥ sūryamaṃḍalavartī svāṃśa bhūta sarvadēvatānāṃ adhipatiḥ adhidaivataṃ ucyatē - “yathā savai > śarīrī prathamaḥ savai puruṣa ucyatē; ādikartā, sabhūtānāṃ brahmagrē samavartata” (tai|| > saṃ||)

(sūryamaṃḍalamaṃdu unnaṭuvaṃṭi vairājapuruṣuḍu - virāṭpuruṣuḍu - tana aṃśavalananē kaligina samasta dēvatalaku adhipati ayinavāḍu adhidaivatamani ceppabaḍucunnāḍu. “atanēmoṭṭamodaṭa śarīramunu poṃdinavāḍu - śarīramugalavāṭilō modaṭivāḍu puruṣuḍu ani ceppabaḍucunnāḍu - bhūtamulaku modaṭi karta, caturmukhabrahma, sṛṣṭiki pūrvamunnavāḍu.)

  1. “va. --- sarvēśvaruṃḍu dā nēkamayyu nanēkaṃbu gādalaṃci yōgatalpaṃbunaṃ brabuddhuṃḍai yuṃḍu. aṭamīda svasaṃkalpaṃbunaṃ jēsi tana hiraṇmayaṃbaina vigrahaṃbu nadhidaivaṃbu nadhyātmakaṃbu nadhibhūtaṃbu nanu saṃjñāyutaṃbaina trividhaṃbugā sṛjiyiṃce.” (śrīmadāṃdhra mahābhāgavatamu 2 - 10 -
  2. “va. utpatti sthiti layaṃbu leṃdu nagucu brakāśiṃpabaḍu nadi yāśrayaṃ banaṃbaḍu. adiya paramātma. brahmaśabda vācyaṃbu nadiya. pratyakṣānubhavaṃbuna viditaṃbu sēyukoṟaku nātma yādhyātmikādi vibhāgaṃbu seppaṃbaḍiye. adi yeṭlanina nātma yādhyātmi kādhidaivi kādhibhautikaṃbula drividhaṃbayye. aṃdu nādhyātmikaṃbu cakṣurādi gōḷa kāṃtarvartiyai yeṟuṃgaṃbaḍu. cakṣurādi karaṇābhimāniyai draṣṭayaina jīvuṃḍe yādhidaivikuṃḍanaṃ dagu. cakṣurādyadhiṣṭhā nābhimāna dēvatayu, sūryādi tējōvigrahuṃḍu nagucu nevvani yaṃdu nī yubhaya vibhāgaṃbunuṃ galugu nataṃḍe yādi bhautikuṃḍu, virāḍvigrahuṃḍunagu ---”

(śrīmadāṃdhra mahābhāgavatamu - 2 - 10 - 268)

  1. “dēvatāsthānaṃ ādityaṃ adhikṛtya sthitaṃ -” adhaya ēṣōṃtarādityō hiraṇmayaḥ puruṣō dṛśyatē”- > (chāṃdōgyōpaniṣat)

(dēvatāsthānamaina ādityuni adhikariṃciyuṃḍuvāḍu. “ādityuni lōpalakanabaḍu hiraṇyamayamaina puruṣuḍu” ani śruti. (hiraṇyamayamanagā - ikkaḍa sṛṣṭini cēyagalugu cicchakti.)

  1. “ya ādityē tiṣṭan adityā daṃtarō yamādityō navēda, yastādityaḥ śarīraṃ, ya ādityamaṃtarō yamayati, sata > ātmā aṃtaryāmyamṛtaḥ ityadhi daivataṃ”.

(ādityuni lōpala unnappaṭikī ādityuniki teliyanivāḍu, ādityuḍu(tanaku) śarīramainavāḍu, ādityunilōpala uṃḍi ādityuni atani panilō niyamiṃcuvāḍu. aṭṭivāḍu, atanē ātma, aṃtaryāmi, amṛtuḍu, adhidaivatamu.)

  1. aṃḍasya trividhāhaṃkāra janyatvāt, tadvadēvavaikārika śabdavācya sātvikāhaṃkārāṃśēna digvitārka pracētō aśvi > vahniṃ drōpēṃdra mitrakāṇāṃ kāraṇatvācca, adhidaivataṃ.

(vaikārikamani ceppabaḍu sātvikāhaṃkāraṃbuvalana puṭṭina dikkulu, vāyuvu, arkuḍu, pracētanuḍu, aśvinīdēvatalu, vahni, iṃdruḍu, upēṃdruḍu, mitruḍu anu dēvatalaku kāraṇamaguṭavalana adhidaivatamu.)

  1. va. ” --- vaikārikaṃbaina sātvikāhaṃkāraṃbu valana jaṃdra daivataṃbaina manaṃbu galige. maṟiyu dikkulu, vāyuvu, arkuṃḍu, pracētassu, aśvinulu, vahni, iṃdruṃḍu, upēṃdruṃḍu, mitruṃḍu prajāpatiyu naniyeḍi daśa dēvatalu galigiri.”

(śrīmadāṃdhra mahābhāgavatamu - 2 - 5 - 86)

(ivanniyu bhagavaṃtunilōnuṃḍi mahattatvamudvārā puṭṭinavi. ī dēvatalaku - dēvatalu puṭṭuṭaku - mūlakāraṇamaguṭavalana bhagavaṃtuḍu adhidaivatamu.)

  1. va. ” --- sakala jīvacaturvidhāṃtaḥkaraṇaṃbu laina yē cittāhaṃkārabuddhi manaṃbulaku gramaṃbuna vāsudēva saṃkarṣaṇa pradyumnāniruddhu ladhidaivataṃbu laguduru ---” (śrī madāṃdhra mahābhāgavatamu - 3 -1 - 57)

  2. “adhibhūtaṃ kṣarō bhāvaḥ puruṣaścādhi daivataṃ”- (śrīmadbhagavadgīta - 8 - 4)

pai ślōkamunaku vyākhyānamu : -

“pūrṇaṃ sarvamanē nēti śayanāt pūrṣu dētivā |

sūryamaṃḍala maddhyasthaḥ puruṣaścādhi daivataṃ |

sarva prāṇīṃdriyāṇāṃ yaḥ syādanugrāhakaḥ pramān |

hiraṇyagarbha ēvāsau ādityāṃtargitaḥ smṛtaḥ |

savai śarīrī pradhamaḥ savai puruṣa ucyatē |

ādikartā sabhūtānāṃ brahmāgrē samavartata||” (gītābhāvaprakāśamu - 8 - 22 to 24)

(puruṣuḍu anumāṭaku ardhamu reṃḍu vidhamulugā unnadi - “pūrṇamanēna sarvaṃ” ī prapaṃcamaṃtayu atanitō niṃḍiyunnadi. ī sṛṣṭi aṃtaṭilōnu - sṛṣṭilōni prativastuvulōnu bhagavaṃtuḍu pravēśiṃciyuṃḍi vāṭi aṃtaṭilōnu, lōpala, baiṭa pūrtigā vyāpiṃciyunnāḍu. uppu galu lōni rasamaṃtā uppu rasamē ayinaṭlu sṛṣṭilōni prati vastuvulōnu atanē pūrtigā niṃḍiyunnāḍu. atanu pūrtigā niṃḍiyuṃḍani vastuvē lēdu - “ā harimayamu gānivastuvu paramāṇuvu lēdu” (śrīmadāṃdhra mahābhāgavatamu ---) iṭlu pūrtigā niṃḍi yuṃḍuṭa valana pūrṇuḍu ani ceppabaḍucunnāḍu. “puri śayanāt puruṣaḥ” puramaṃdu śayaniṃci yuṃḍuvāḍu, puramu a nagā tānu sṛṣṭiṃcina pratiśarīramu, prativastuvu - vāṭilō bhagavaṃtuḍu śayaniṃci yuṃḍuṭavalana - ataniki puramē. “tat sṛṣṭā tadēvānu prāviśat” - dānini - prapaṃcamunu - sṛṣṭiṃci, dānilōnē pravēśiṃcenu - sṛṣṭiṃcina prativastuvulōnu pravēśiṃciyunnāḍu. śayaniṃciyuṃḍuṭa anagā - caitanyamunnaṭlu paiki kanabaḍakuṃḍā uṃḍuṭa - ṟāyi modalaguvāṭivaṃṭivi. ā prakāramugā unna puruṣuḍē adhidaivatamu - sūryamaṃḍalamadhyamaṃdunnavāḍu, anagā, sūryamaṃḍalamadhyamaṃduṃḍi dāniki ā tējassunu kalugacēyuvāḍu - “yadāditya gataṃ tējaḥ - - - tattējōviddhi māmakaṃ” - (śrīmadbhagavadgīta - 15 - 12) aṭṭi puruṣuḍē adhi daivatamu. atanē hiraṇyagarbhuḍu ani ceppabaḍucunnāḍu. samastamaina prāṇula iṃdriyamulanu tana tējassucē prērēpiṃcuvāḍu. atanē modaṭi śarīri - śarīramu galavāḍu - sṛṣṭi kramamulō bhagavaṃtuḍu tana cicchaktitō jaḍamaina prakṛtilō pravēśiṃcenu. aṃduvalana prakṛti caitanyavaṃtamai tanalōnuṃḍi mahattatvamu modalaguvāṭinipuṭṭiṃcenu - aṃducēta puruṣuniki prakṛti puramu - aṃducēta bhagavaṃtuḍu modaṭi puruṣuḍu. prakṛti vikāramulaina migilina vastuvulanniṃṭilōkūḍa bhagavaṃtuni cicchakti unnaṃduna avi anniyu ataniki puramulē. ataniki modaṭi puramu prakṛti - aṃdulō pravēśiṃcenu kanuka modaṭipuruṣuḍu, ādipuruṣuḍu, purāṇapuruṣuḍu - ataḍē bhūtamulaku ādi karta, sṛṣṭi prāraṃbhamulō brahmagānuṃḍenu - “sūryamaṃḍala madhyavartī nārāyaṇaḥ”

(iccaṭa sūryuḍu, ādityuḍu ani ceppuṭavalana okka sūryuḍē yani yardhamukādu - sūryunivale prakāśavaṃtamulaina sakalavastuvulu ani arthamu - - “yēna sūryastapati tējasā iddhaḥ”.) (mahānārāyaṇōpaniṣat - 1 - 3)

(dēnivalana sūryuḍu tana tējassutō vēḍini kaluga cēyucu, sarva bhūtamulaku caitanyaśaktini - (Energy ni) kaligiṃcucunnāḍō) –

“sī. pūrṇuḍayyunu mahābhūta paṃcaka yōgamuna mēnulanu buramulu srujiṃci

puramulalōnuṃḍi puruṣa bhāvaṃbuna dīpiṃcu neppuḍu dhīravṛtti

baṃcabhūtamulanu badinokaṃ ḍiṃdriyamula brakāśiṃpiṃci bhūrimahima

ṣōḍaśātmaku ḍana śōbhilli jīvatvanṛtta vinōdaṃbu neṟapucuṃḍu” (śrīmadāṃdhra mahābhāgavatamu - 2 - 4 - 68)

  1. “sādhi bhūtādhi daivaṃ māṃ sādhiyajñaṃca yē viduḥ |

prayāṇakālē pi ca māṃ tē viduryukta cētanaḥ ||” (śrīmadbhagavadgīta - 7 - 30)

(adhibhūtamu, adhidaivatamu, adhiyajñamu nēnē - bhagavaṃtuḍē - ani maraṇakālamaṃdu evaru telusukonedarō vāru - yōgacittamukalavāru nannu telusukonedaru - tatva jñānamu galavāraguduru - nāsākṣātkāramunu poṃduduru-.)

    1. “dēva gaṇāḷi kella baradēvatalai tanarārunaṭṭi vi

prāvaḷi kātmanāyakuḍa vai penupoṃdina nīku nī dharā

dēvata lella nenna nadhidēvata lai raṭa yeṭṭi cōdyamō

dēva ! samasta pāvana ! sudhījanatāvana !viśvabhāvanā !” (śrīmadāṃdhra mahābhāgavatamu - 3 - 16 - 566)

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.