akṣamāla
← Back to అ · Booklets 1–10 (digitized file 1)

అధ్యక్షః adhyakṣaḥ

Original — తెలుగు

  1. సాక్షీ; బుద్ధ్యాది సాక్షీ.(సాక్షి, బుద్ధి మొదలగువాటికి సాక్షి అయినవాడు, కనిపెట్టియుండువాడు.)

  2. యేన బుద్ధేః వృత్తయః - జాగరణం, స్వప్నం, సుషుప్తిః - అనుభూయంతే సో అధ్యక్షః, పురుషః > పరః.

(బుద్ధి వృత్తులు అయిన జాగరణం, స్వప్నం, సుషుప్తి అనువాటిని అనుభవించువాడు - పరమపురుషుడు.)

  1. అధిష్ఠాతా; ప్రశాస్తా. (అధిష్టించియుండువాడు; శాసించువాడు.)

  2. సాక్షాత్కారక్షమః, ఈశ్వరోవా. (సాక్షాత్కరించుటకు సమర్ధుడైనవాడు; పరమేశ్వరుడు, > ప్రత్యక్షమైనవాడు.)

  3. అధిగతః అక్షం ఇంద్రియవ్యవహారం వా.

(ఇంద్రియ వృత్తిని అధిగమించినవాడు, మించినవాడు. (చూడుము : - ‘అధ్యస్తం’- 2);

(“సృష్టిః”.)

Transliteration

  1. sākṣī; buddhyādi sākṣī.(sākṣi, buddhi modalaguvāṭiki sākṣi ayinavāḍu, kanipeṭṭiyuṃḍuvāḍu.)

  2. yēna buddhēḥ vṛttayaḥ - jāgaraṇaṃ, svapnaṃ, suṣuptiḥ - anubhūyaṃtē sō adhyakṣaḥ, puruṣaḥ > paraḥ.

(buddhi vṛttulu ayina jāgaraṇaṃ, svapnaṃ, suṣupti anuvāṭini anubhaviṃcuvāḍu - paramapuruṣuḍu.)

  1. adhiṣṭhātā; praśāstā. (adhiṣṭiṃciyuṃḍuvāḍu; śāsiṃcuvāḍu.)

  2. sākṣātkārakṣamaḥ, īśvarōvā. (sākṣātkariṃcuṭaku samardhuḍainavāḍu; paramēśvaruḍu, > pratyakṣamainavāḍu.)

  3. adhigataḥ akṣaṃ iṃdriyavyavahāraṃ vā.

(iṃdriya vṛttini adhigamiṃcinavāḍu, miṃcinavāḍu. (cūḍumu : - ‘adhyastaṃ’- 2);

(“sṛṣṭiḥ”.)

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.