← Back to అ · Booklets 1–10 (digitized file 1)

అహంకారవిమూఢాత్మా ahaṃkāravimūḍhātmā

Original — తెలుగు
  1. “కార్యకారణ సంఘాతాత్మ ప్రత్యయః అహంకారః, తేన వివిధం - నానావిధం - మూఢఃఆత్మా అంతఃకరణం యస్య సః. అయం కార్య కరణ ధర్మా కార్యకరణాభిమానీ, అవిద్యయా కర్మాణి ఆత్మని మన్య మానః తత్కర్మణాం అహంకర్తా ఇతి మన్యతే” (శ్రీశంకరః)

(కార్యకారణ సంఘాతమందు ఇవి ఆత్మయని అభిప్రాయము కలిగియుండుట అహంకారము - అట్టి అహంకారము కలిగియుండుటచేత అనేక విధములుగా మూఢమైన అంతఃకరణము కలవాడు - అవిద్యవలన ఈకార్యములను తనయందే ఆరోపించుకొని ఈ కర్మలను నేనే చేయుచున్నాను అని తలచును).

  1. “అహంకారేణ విమూఢః ఆత్మా యస్యాసౌ అహంకార విమూఢాత్మా; అహంకారోనామ అనహమర్థే ప్రకృతే అహం అభిమానః - తేన అజ్ఞాతస్య రూపస్య గుణకర్మసు అహంకర్తా ఇతి మన్యతే ఇత్యర్థః”. (శ్రీ రామానుజః)

అహంకారః ఇతి దేహాత్మ భ్రమః- ఏవ అత్ర వివక్షితః.

(అహంకారముచేత అనేకవిధములుగా మూఢమైన ఆత్మ (అంతఃకరణము) కలవాడు. అహంకారమనగా ఆత్మకాని ప్రకృతియందు ‘నేను’ అను పరమాత్మకానిదానియందు - అనాత్మవస్తువునందు‘నేను’ అను అభిమానము కలిగి యుండుట. ప్రకృతివలన వికారమును చెందిన అనేక వస్తువులుగా మారినవాటియందు ‘ఇవి నేను’ అను అభిప్రాయము కలిగియుండుట. అట్టి అహం అభిమానమువలన తనయొక్క నిజస్వరూపమును - తన పరమాత్మయే అను జ్ఞానమును తెలియనివాడై త్రిగుణములవలన కలుగు కర్మలకు నేనే కర్తను అని తలచును).

  1. “అహంకారేణ విమూఢశ్చ అసౌ ఆత్మా - అహం కర్మాణి కరోమి, కర్మణాం కర్తా ఇతి మన్యతే కర్తృథ్యాసేన”. (నీలకంఠవ్యాఖ్యా)

(అహంకారముచేత మూఢబుద్ధి కలవాడు. కర్మలను నేను చేయుచున్నాను - నేను ఈ కర్మలకు కర్తనుఅను అధ్యాస కలవాడు).

  1. “అహంకారేణ కార్య కారణ సంఘాతా త్థా ప్రత్యయేన విమూఢః స్వరూప వివేకా సమర్థః ఆత్మా అంతఃకరణం యస్యసః : - అనాత్మని ఆత్మాభిమానీ”. (మధుసూధనీవ్యాఖ్యా)

(ఈ కార్య కారణ సంఘాతమునకు నేనే కారణము అను అహంకారముచేత తనయొక్క నిజతత్వమును - తానే ఆత్మయను విషయమును - తెలుసుకొనలేని అంతఃకరణము కలవాడు. అనాత్మ వస్తువులందు ఆత్మయను అభిమానము కలవాడు).

  1. అహంకారమనగా ‘అహం’ కానటువంటి ప్రకృతియందు ‘అహం’ - నేను అను అభిమానము - అట్టి అహంకారముచేత తన నిజస్వరూపమును తెలియక గుణకర్మలయందు నేను కర్తను అని తలచుట అహంకార విమూఢత్వము. అది కలవాడు అహంకార విమూఢాత్ముడు - విమూఢాత్మా అనగా వివిధం = అనేకవిధములుగా, మూఢః ఆత్మా = మూఢమైన అంతఃకరణము కలవాడు, మనస్సు, బుద్ధి కలవాడు).
Transliteration
  1. “kāryakāraṇa saṃghātātma pratyayaḥ ahaṃkāraḥ, tēna vividhaṃ - nānāvidhaṃ - mūḍhaḥātmā aṃtaḥkaraṇaṃ yasya saḥ. ayaṃ kārya karaṇa dharmā kāryakaraṇābhimānī, avidyayā karmāṇi ātmani manya mānaḥ tatkarmaṇāṃ ahaṃkartā iti manyatē” (śrīśaṃkaraḥ)

(kāryakāraṇa saṃghātamaṃdu ivi ātmayani abhiprāyamu kaligiyuṃḍuṭa ahaṃkāramu - aṭṭi ahaṃkāramu kaligiyuṃḍuṭacēta anēka vidhamulugā mūḍhamaina aṃtaḥkaraṇamu kalavāḍu - avidyavalana īkāryamulanu tanayaṃdē ārōpiṃcukoni ī karmalanu nēnē cēyucunnānu ani talacunu).

  1. “ahaṃkārēṇa vimūḍhaḥ ātmā yasyāsau ahaṃkāra vimūḍhātmā; ahaṃkārōnāma anahamarthē prakṛtē ahaṃ abhimānaḥ - tēna ajñātasya rūpasya guṇakarmasu ahaṃkartā iti manyatē ityarthaḥ”. (śrī rāmānujaḥ)

ahaṃkāraḥ iti dēhātma bhramaḥ- ēva atra vivakṣitaḥ.

(ahaṃkāramucēta anēkavidhamulugā mūḍhamaina ātma (aṃtaḥkaraṇamu) kalavāḍu. ahaṃkāramanagā ātmakāni prakṛtiyaṃdu ‘nēnu’ anu paramātmakānidāniyaṃdu - anātmavastuvunaṃdu’nēnu’ anu abhimānamu kaligi yuṃḍuṭa. prakṛtivalana vikāramunu ceṃdina anēka vastuvulugā mārinavāṭiyaṃdu ‘ivi nēnu’ anu abhiprāyamu kaligiyuṃḍuṭa. aṭṭi ahaṃ abhimānamuvalana tanayokka nijasvarūpamunu - tana paramātmayē anu jñānamunu teliyanivāḍai triguṇamulavalana kalugu karmalaku nēnē kartanu ani talacunu).

  1. “ahaṃkārēṇa vimūḍhaśca asau ātmā - ahaṃ karmāṇi karōmi, karmaṇāṃ kartā iti manyatē kartṛthyāsēna”. (nīlakaṃṭhavyākhyā)

(ahaṃkāramucēta mūḍhabuddhi kalavāḍu. karmalanu nēnu cēyucunnānu - nēnu ī karmalaku kartanuanu adhyāsa kalavāḍu).

  1. “ahaṃkārēṇa kārya kāraṇa saṃghātā tthā pratyayēna vimūḍhaḥ svarūpa vivēkā samarthaḥ ātmā aṃtaḥkaraṇaṃ yasyasaḥ : - anātmani ātmābhimānī”. (madhusūdhanīvyākhyā)

(ī kārya kāraṇa saṃghātamunaku nēnē kāraṇamu anu ahaṃkāramucēta tanayokka nijatatvamunu - tānē ātmayanu viṣayamunu - telusukonalēni aṃtaḥkaraṇamu kalavāḍu. anātma vastuvulaṃdu ātmayanu abhimānamu kalavāḍu).

  1. ahaṃkāramanagā ‘ahaṃ’ kānaṭuvaṃṭi prakṛtiyaṃdu ‘ahaṃ’ - nēnu anu abhimānamu - aṭṭi ahaṃkāramucēta tana nijasvarūpamunu teliyaka guṇakarmalayaṃdu nēnu kartanu ani talacuṭa ahaṃkāra vimūḍhatvamu. adi kalavāḍu ahaṃkāra vimūḍhātmuḍu - vimūḍhātmā anagā vividhaṃ = anēkavidhamulugā, mūḍhaḥ ātmā = mūḍhamaina aṃtaḥkaraṇamu kalavāḍu, manassu, buddhi kalavāḍu).
English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.