akṣamāla
← Back to అ · Booklets 1–10 (digitized file 1)

అయనం ayanaṃ

Original — తెలుగు
  1. “వ. --- షణ్మాసంబులు అరిగిన ఒక్క అ యనంబగు. దక్షిణోత్తర నామంబులం బరగిన యట్టి యయనంబులు రెండు గూడి ద్వాదశ మాసంబు లయిన యొక్క సంవత్సరంబగు ---.” (శ్రీమదాంధ్ర మహాభాగవతము - 3 - 11 - 346)

(ఆరు నెలలకాలము - ఉత్తరా యణము, దక్షిణా యనము అను రెండు అయనములు కలిసిన కాలము - 12 నెలలు - ఒక సంవత్సరము.)

  1. “సంవత్సరాఖ్య కాల రూపస్య ప్రజాపతేః దక్షిణోతర శబ్దితో ద్వే అ యనే సూర్య గత్యాధారభూతే ద్వేరూపే స్తః. తత్ర యే పురుషాః ఇష్టాపూర్తే దత్తమితి తత్కర్మోపాసతే చంద్రమస్సంబంధినం లోకం ప్రాప్నువంతి. తే ఏవ పునరావర్తంతే, నతు ఆత్మో పాసకాః ఉత్తరమార్గేణ గతాః”.

(సంవత్సరము అను పేరుగల కాలరూపుడైన ప్రజాపతియొక్క దక్షిణమార్గము, ఉత్తరమార్గము అను పేరుగలవి. సూర్యుడు సంచారముచేయు మార్గమునకు ఆథారమైనవి రెండు అయనములు - మార్గములుగలవు. ఇష్టాపూర్తము మొదలగు కర్మలు చేసిన పురుషులు చంద్రునకు సంబంధించిన లోకమును పొందుచున్నారు. వారే తిరిగి భూలోకమునకు వచ్చుచున్నారు - అనగా, మరల జన్మ ఎత్తుచున్నారు. ఆత్మోపాసకులు ఉత్తరాయణమార్గము ద్వారా వెళ్ళినవారు తిరిగి రారు.)

  1. ప్రజాపతే రయనే మార్గే ద్వౌ, దక్షిణం చోత్తరంచ ద్వే ప్రసిద్ధే హ్యయనే షణ్మాస లక్షణే, యాభ్యాందక్షిణోత్తరేణచ యాతి సవితా - జ్యేష్టాది దక్షిణాయనం, మార్గశీర్షాది ఉతారాయణం.

(ప్రజాపతి యొక్కమార్గములు రెండు - దక్షిణమార్గము, ఉత్తరమార్గము. అవి అ యనములని ప్రసిద్ధిగాంచినవి. ఒక్కొక్కటి ఆరుమాసములకాలము గలవి. ఈ దక్షిణాయన ఉత్తరాయణమార్గముల మీదుగా సూర్యుడు సంచరించును. జ్యేష్టమాసము మొదలుకొని దక్షిణాయనము, మార్గశిరమాసము మొదలుకొని ఉత్తరాయణము.)

  1. గమనము; మార్గము - ఉత్తరాయణము, దక్షిణాయనము - సూర్యుడు సంచరించుమార్గము - వీటినే అర్చిరాదిమార్గము, ధూమాది మార్గమనిన్నీ;- లేక దేవయానము, పితృయానము అనిన్నీ అందురు.

  2. పరమపదం (మోక్షము.)

    1. “తరతి శోనమాత్మవిత్, నాన్యః సంథా విద్యతే (అ) యనాయ”.

(ఆత్మజ్ఞానము కలవాడు సంసారమువలన కలుగు శోకమును తరించును. మోక్షము కొఱకు మఱియొక మార్గములేదు, కనబడదు, తెలియదు) - “జ్ఞానాదేవతు కైవల్యం” (బ్రహ్మజ్ఞానము వలననే కైవల్యము - మోక్షము కలుగును - అని ఉన్నది కనుక)

  1. “తమేవం విద్వానమృత ఇహ భవతి, నాన్యః పంథా అయనాయ విద్యతే” (మంత్రపుష్పము)

(ఆ ఆత్మను ఈప్రకారముగా -మంత్రపుష్పములో చెప్పబడినరీతిగా తెలుసుకొనినవాడు ఇక్కడ ఈ లోకములో చావులేనివాడగును - జీవన్ముక్తుడగును మోక్షముకొఱకు ఇంకొకమార్గముకనబడలేదు - లేదు - తెలియదు.)

  1. భగవత్ప్రాప్తి. (భగవంతుని చెందుట, అతనిలో లీనమగుట - అతనిలో ఐక్యమగుట.)

  2. ఆశ్రయః -

(తనలోనుండి పుట్టిన సమస్తవస్తువులు తనకు ఆశయముగా - నివసించు స్థానముగా - గలవాడుభగవంతుడు - అందుచేతనే నారాయణుడు అని చెప్పబడుచున్నాడు - నరుడు అనగా నశించనివాడు. నరుడు లోనుండి పుట్టినవన్నియు నారములు - ప్రపంచములోని వస్తువులన్నియు నారములు. అవే అయనం - నివాసస్థలముగా గలవాడు కనుక నారాయణుడు - అయనమనగా మోక్షము అనికూడ అర్థము. తనలోనుండి పుట్టిన సమస్త వస్తువులకు మోక్షస్థానము -లయస్థానమైనవాడు భగవంతుడే) - (చూడుము - ‘నారాయణుడు’)

“వ. --- ఉత్పత్తి స్థితి లయంబు లెందు నగుచు బ్రకాశింపబడు నది యాశ్రయం బనంబడు. - - -”

(శ్రీమదాంధ్ర మహాభాగవతము - 2 - 10 - 268)

Transliteration
  1. “va. --- ṣaṇmāsaṃbulu arigina okka a yanaṃbagu. dakṣiṇōttara nāmaṃbulaṃ baragina yaṭṭi yayanaṃbulu reṃḍu gūḍi dvādaśa māsaṃbu layina yokka saṃvatsaraṃbagu ---.” (śrīmadāṃdhra mahābhāgavatamu - 3 - 11 - 346)

(āru nelalakālamu - uttarā yaṇamu, dakṣiṇā yanamu anu reṃḍu ayanamulu kalisina kālamu - 12 nelalu - oka saṃvatsaramu.)

  1. “saṃvatsarākhya kāla rūpasya prajāpatēḥ dakṣiṇōtara śabditō dvē a yanē sūrya gatyādhārabhūtē dvērūpē staḥ. tatra yē puruṣāḥ iṣṭāpūrtē dattamiti tatkarmōpāsatē caṃdramassaṃbaṃdhinaṃ lōkaṃ prāpnuvaṃti. tē ēva punarāvartaṃtē, natu ātmō pāsakāḥ uttaramārgēṇa gatāḥ”.

(saṃvatsaramu anu pērugala kālarūpuḍaina prajāpatiyokka dakṣiṇamārgamu, uttaramārgamu anu pērugalavi. sūryuḍu saṃcāramucēyu mārgamunaku āthāramainavi reṃḍu ayanamulu - mārgamulugalavu. iṣṭāpūrtamu modalagu karmalu cēsina puruṣulu caṃdrunaku saṃbaṃdhiṃcina lōkamunu poṃducunnāru. vārē tirigi bhūlōkamunaku vaccucunnāru - anagā, marala janma ettucunnāru. ātmōpāsakulu uttarāyaṇamārgamu dvārā veḷḷinavāru tirigi rāru.)

  1. prajāpatē rayanē mārgē dvau, dakṣiṇaṃ cōttaraṃca dvē prasiddhē hyayanē ṣaṇmāsa lakṣaṇē, yābhyāṃdakṣiṇōttarēṇaca yāti savitā - jyēṣṭādi dakṣiṇāyanaṃ, mārgaśīrṣādi utārāyaṇaṃ.

(prajāpati yokkamārgamulu reṃḍu - dakṣiṇamārgamu, uttaramārgamu. avi a yanamulani prasiddhigāṃcinavi. okkokkaṭi ārumāsamulakālamu galavi. ī dakṣiṇāyana uttarāyaṇamārgamula mīdugā sūryuḍu saṃcariṃcunu. jyēṣṭamāsamu modalukoni dakṣiṇāyanamu, mārgaśiramāsamu modalukoni uttarāyaṇamu.)

  1. gamanamu; mārgamu - uttarāyaṇamu, dakṣiṇāyanamu - sūryuḍu saṃcariṃcumārgamu - vīṭinē arcirādimārgamu, dhūmādi mārgamaninnī;- lēka dēvayānamu, pitṛyānamu aninnī aṃduru.

  2. paramapadaṃ (mōkṣamu.)

    1. “tarati śōnamātmavit, nānyaḥ saṃthā vidyatē (a) yanāya”.

(ātmajñānamu kalavāḍu saṃsāramuvalana kalugu śōkamunu tariṃcunu. mōkṣamu koṟaku maṟiyoka mārgamulēdu, kanabaḍadu, teliyadu) - “jñānādēvatu kaivalyaṃ” (brahmajñānamu valananē kaivalyamu - mōkṣamu kalugunu - ani unnadi kanuka)

  1. “tamēvaṃ vidvānamṛta iha bhavati, nānyaḥ paṃthā ayanāya vidyatē” (maṃtrapuṣpamu)

(ā ātmanu īprakāramugā -maṃtrapuṣpamulō ceppabaḍinarītigā telusukoninavāḍu ikkaḍa ī lōkamulō cāvulēnivāḍagunu - jīvanmuktuḍagunu mōkṣamukoṟaku iṃkokamārgamukanabaḍalēdu - lēdu - teliyadu.)

  1. bhagavatprāpti. (bhagavaṃtuni ceṃduṭa, atanilō līnamaguṭa - atanilō aikyamaguṭa.)

  2. āśrayaḥ -

(tanalōnuṃḍi puṭṭina samastavastuvulu tanaku āśayamugā - nivasiṃcu sthānamugā - galavāḍubhagavaṃtuḍu - aṃducētanē nārāyaṇuḍu ani ceppabaḍucunnāḍu - naruḍu anagā naśiṃcanivāḍu. naruḍu lōnuṃḍi puṭṭinavanniyu nāramulu - prapaṃcamulōni vastuvulanniyu nāramulu. avē ayanaṃ - nivāsasthalamugā galavāḍu kanuka nārāyaṇuḍu - ayanamanagā mōkṣamu anikūḍa arthamu. tanalōnuṃḍi puṭṭina samasta vastuvulaku mōkṣasthānamu -layasthānamainavāḍu bhagavaṃtuḍē) - (cūḍumu - ‘nārāyaṇuḍu’)

“va. --- utpatti sthiti layaṃbu leṃdu nagucu brakāśiṃpabaḍu nadi yāśrayaṃ banaṃbaḍu. - - -”

(śrīmadāṃdhra mahābhāgavatamu - 2 - 10 - 268)

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.