akṣamāla
← Back to న · Booklets 21–30 (digitized file 3)

నవద్వారపురము navadvārapuramu

Original — తెలుగు
  1. సప్తశీర్షణ్యాని ఆత్మనః ఉపలబ్ధిద్వారాణి - అర్వాగ్ద్వే, మూత్ర పురీష విసర్గార్థే తైః ద్వారైః నవద్వారం పురం ఉచ్యతే శరీరం పురమిద అత్మైక స్వామికం తదర్థ ప్రయోజనైః చ ఇంద్రియమనోబుద్ధివిషయైః అనేక ఫల విజ్ఞానస్య ఉత్పాదకస్య పౌరైరివాధిష్ఠితం” (శ్రీ శంకరః)

అనేక ఫల విజ్ఞానస్య ఉత్పాదకస్య పౌరైరి వాధిష్టితం” (శ్రీశంకరః)

(శిరస్సులో నున్నవి ఏడు, చెవులు రెండు, కండ్లు రెండు, ముక్కు - రంధ్రములు - రెండు, వాక్కు ఒకటి కలిసి ఏడు. వాయువు ఉపస్థు - శరీరమునుండి బైటకు వదలునవి -. ఇవన్నియు కలిసి నవరంధ్రములు - తొమ్మిది ద్వారములు. ఈ నవద్వారములతోనుండు పురమని శరీరము చెప్పబడుచున్నది. ఈ పురమను శరీరమునకు స్వామి - యజమాని - ఆత్మ. ఈ శరీరమునకు ఉపయోగపడు ఇంద్రియములు, మనస్సు, బుద్ధి అనేకవిషయములను గ్రహించుటద్వారా వాటి ఫలము జ్ఞానము కలిగించుటచేత ఆ పురములలోనుండు పౌరులవలె కలిగియుండునవి నవద్వారపురము).

  1. “నధైవ పంచజ్ఞానేంద్రియాణి, షష్టః ప్రాణః తేనైవ తత్ప్రవర్తానాం కర్మేంద్రియాణాం సంగ్రహః. బుద్ధ్యహంకార చిత్తాని ఇతినవ. ఏతాని ద్వారాణి ఇవ పురపతేర్జీవస్య భోగార్థం విషయ ప్రవేశస్థానాని యస్మిన్ నవద్వారే శరీరాఖ్యే పురే విచిత్రవాసనా కల్పితానంత విషయవతి అనేకైః కర్మ సచివైః అధిష్టితే సుఖ దుఃఖాది నానా పుణ్యవతి మనసా సర్వద్వారోద్ఘాటన కుంభికయా సహ సర్వాణి కర్మాణి పురపతిరివ రాజకార్యాణి సన్యస్య సుఖం నిర్వికల్ప సం విన్మాత్రరూపేణ ఆస్తే”. (నీలకంఠవ్యాఖ్యా)

అయిదు జ్ఞానేంద్రియములు, ప్రాణము - ఈ ఆరింటిచేత కర్మేంద్రియములు వాటి వాటి క్రియలలో నడపబడుచున్నవి. ఈ ఆరున్నూ, బుద్ధి, అహంకారము, చిత్తమున్నూ కలిసి తొమ్మిది జీవుడు ఉండుటకు పురమువలె నుండునదియగు శరీరమునకు ద్వారములు. విషయములను జీవుడు అనుభవించుటకు స్థానమైనది, అనేక విషయములననుభవించి అనేక కర్మవాసనలు కలిగి అనేక సుఖదుఃఖములననుభవించునదియైన శరీరమను పురమును -రాజకార్యములను వదలివేసిన రాజువలె - తొమ్మిది ద్వారములను ఛేదించుకొని పైకి వచ్చి సంవిద్రూపముతోజీవుడు స్వేచ్ఛగా నుండును.

  1. “ద్వే శ్రోత్రే, ద్వే చక్షషి, ద్వేనాసికే, వాగేకా ఇతి శిరసి సప్త, ద్వేపాయూనస్థాఖ్యే అధ ఇతి నవద్వార విశిష్టే దేహే దేహీ (దేహ భిన్నాత్మ దర్శీ) ప్రవాశీవ పరగేహే తత్పూజ పరిభవాదిభిః అప్రహృష్యన్, అవిషీదన్ అహంకార మమకార శూన్యః తిష్టతి” (మధుసూధనీ వ్యాఖ్య)

(రెండుచెవులు, రెండుకన్నులు, రెండు ముక్కు రంధ్రములు, వాక్కు ఒకటి, పాయువు ఉపస్థు, అనునవి ద్వారములు గల పురమను దేహముగల జీవుడు - దేహముకన్న వేరైనవాడు - ఇతరుని గృహములోనుండు వాని వలె - దేహమునకు సుఖము వచ్చిన సంతోషింపక, దుఃఖముకలిగిన దుఃఖింపక, శరీరమును గుఱించి అహంకార మమకారములు లేక - నేను, నాది యను అభిమానములేక - ఉండును -).

  1. “పురమివ శరీరం, పౌరాని వేంద్రియాణి, సార్వభౌమ మివ పరమాత్మానం, భృత్యమివ, స్వాత్మానాం పశ్యతః భవతిహి. స్వాస్థ్యం దేహాత్మభ్రమేహి పురాదిషు ఆసీనో అహం ఇతి మన్యతే, తన్నివృత్తౌ చ దేహ ఏవ పురస్థానీయో భవతి ఇతి భావః-”

(శరీరమును పురముగాను, ఇంద్రియములను పురములోనుండు పౌరులుగాను, పరమాత్మను సార్వభౌముడుగాను, తనను భృత్యుడుగాను - సేవకుడుగాను - చూచువానికి స్వస్థత చేకూరును. దేహమే ఆత్మయను భ్రమవలన ఈ పురమందు నేను ఉంటున్నాను అను భ్రమ పోయినపుడు దేహము పురమని తెలియును).

  1. “నవద్వారపురే ఇతి నిర్దేశః స్వావ యవత్వ, నిరవయనత్వ, సచ్చిద్వత్వ అనిశ్చిద్వత్వ, స్వధత్వ, అణుత్వ స్వతంత్రత్వ, పరతంత్రత్వ, నియంతృత్వ నియంతవ్యత్వాదిభిః దేహాత్మనోః వివేకస్య ప్రదర్శనార్థః”.

(నవద్వారపురము శరీరము అని చెప్పబడుటవలన శరీరము అవయవములు కలదని, జీవుడు అవయవములు లేనివాడని, శరీరము ద్వారములను రంధ్రములు కలదని, జీవునికి రంధ్రములు లేవని, శరీరము స్థూలరూపము కలదని, జీవుడు అణువువలె సూక్ష్ముడని, దేహము పరతంత్రమని, జీవుడు స్వతంత్రుడని, శరీరము నియమించబడునదని, జీవుడు నియమించువాడు అని - ఈ ప్రకారముగా దేహమునకు ఆత్మకు తారతమ్యము - వేరు వేరు - ఉన్నదని స్ఫురించునట్లు చెప్పడమైనది).

Transliteration
  1. saptaśīrṣaṇyāni ātmanaḥ upalabdhidvārāṇi - arvāgdvē, mūtra purīṣa visargārthē taiḥ dvāraiḥ navadvāraṃ puraṃ ucyatē śarīraṃ puramida atmaika svāmikaṃ tadartha prayōjanaiḥ ca iṃdriyamanōbuddhiviṣayaiḥ anēka phala vijñānasya utpādakasya paurairivādhiṣṭhitaṃ” (śrī śaṃkaraḥ)

anēka phala vijñānasya utpādakasya paurairi vādhiṣṭitaṃ” (śrīśaṃkaraḥ)

(śirassulō nunnavi ēḍu, cevulu reṃḍu, kaṃḍlu reṃḍu, mukku - raṃdhramulu - reṃḍu, vākku okaṭi kalisi ēḍu. vāyuvu upasthu - śarīramunuṃḍi baiṭaku vadalunavi -. ivanniyu kalisi navaraṃdhramulu - tommidi dvāramulu. ī navadvāramulatōnuṃḍu puramani śarīramu ceppabaḍucunnadi. ī puramanu śarīramunaku svāmi - yajamāni - ātma. ī śarīramunaku upayōgapaḍu iṃdriyamulu, manassu, buddhi anēkaviṣayamulanu grahiṃcuṭadvārā vāṭi phalamu jñānamu kaligiṃcuṭacēta ā puramulalōnuṃḍu paurulavale kaligiyuṃḍunavi navadvārapuramu).

  1. “nadhaiva paṃcajñānēṃdriyāṇi, ṣaṣṭaḥ prāṇaḥ tēnaiva tatpravartānāṃ karmēṃdriyāṇāṃ saṃgrahaḥ. buddhyahaṃkāra cittāni itinava. ētāni dvārāṇi iva purapatērjīvasya bhōgārthaṃ viṣaya pravēśasthānāni yasmin navadvārē śarīrākhyē purē vicitravāsanā kalpitānaṃta viṣayavati anēkaiḥ karma sacivaiḥ adhiṣṭitē sukha duḥkhādi nānā puṇyavati manasā sarvadvārōdghāṭana kuṃbhikayā saha sarvāṇi karmāṇi purapatiriva rājakāryāṇi sanyasya sukhaṃ nirvikalpa saṃ vinmātrarūpēṇa āstē”. (nīlakaṃṭhavyākhyā)

ayidu jñānēṃdriyamulu, prāṇamu - ī āriṃṭicēta karmēṃdriyamulu vāṭi vāṭi kriyalalō naḍapabaḍucunnavi. ī ārunnū, buddhi, ahaṃkāramu, cittamunnū kalisi tommidi jīvuḍu uṃḍuṭaku puramuvale nuṃḍunadiyagu śarīramunaku dvāramulu. viṣayamulanu jīvuḍu anubhaviṃcuṭaku sthānamainadi, anēka viṣayamulananubhaviṃci anēka karmavāsanalu kaligi anēka sukhaduḥkhamulananubhaviṃcunadiyaina śarīramanu puramunu -rājakāryamulanu vadalivēsina rājuvale - tommidi dvāramulanu chēdiṃcukoni paiki vacci saṃvidrūpamutōjīvuḍu svēcchagā nuṃḍunu.

  1. “dvē śrōtrē, dvē cakṣaṣi, dvēnāsikē, vāgēkā iti śirasi sapta, dvēpāyūnasthākhyē adha iti navadvāra viśiṣṭē dēhē dēhī (dēha bhinnātma darśī) pravāśīva paragēhē tatpūja paribhavādibhiḥ aprahṛṣyan, aviṣīdan ahaṃkāra mamakāra śūnyaḥ tiṣṭati” (madhusūdhanī vyākhya)

(reṃḍucevulu, reṃḍukannulu, reṃḍu mukku raṃdhramulu, vākku okaṭi, pāyuvu upasthu, anunavi dvāramulu gala puramanu dēhamugala jīvuḍu - dēhamukanna vērainavāḍu - itaruni gṛhamulōnuṃḍu vāni vale - dēhamunaku sukhamu vaccina saṃtōṣiṃpaka, duḥkhamukaligina duḥkhiṃpaka, śarīramunu guṟiṃci ahaṃkāra mamakāramulu lēka - nēnu, nādi yanu abhimānamulēka - uṃḍunu -).

  1. “puramiva śarīraṃ, paurāni vēṃdriyāṇi, sārvabhauma miva paramātmānaṃ, bhṛtyamiva, svātmānāṃ paśyataḥ bhavatihi. svāsthyaṃ dēhātmabhramēhi purādiṣu āsīnō ahaṃ iti manyatē, tannivṛttau ca dēha ēva purasthānīyō bhavati iti bhāvaḥ-”

(śarīramunu puramugānu, iṃdriyamulanu puramulōnuṃḍu paurulugānu, paramātmanu sārvabhaumuḍugānu, tananu bhṛtyuḍugānu - sēvakuḍugānu - cūcuvāniki svasthata cēkūrunu. dēhamē ātmayanu bhramavalana ī puramaṃdu nēnu uṃṭunnānu anu bhrama pōyinapuḍu dēhamu puramani teliyunu).

  1. “navadvārapurē iti nirdēśaḥ svāva yavatva, niravayanatva, saccidvatva aniścidvatva, svadhatva, aṇutva svataṃtratva, parataṃtratva, niyaṃtṛtva niyaṃtavyatvādibhiḥ dēhātmanōḥ vivēkasya pradarśanārthaḥ”.

(navadvārapuramu śarīramu ani ceppabaḍuṭavalana śarīramu avayavamulu kaladani, jīvuḍu avayavamulu lēnivāḍani, śarīramu dvāramulanu raṃdhramulu kaladani, jīvuniki raṃdhramulu lēvani, śarīramu sthūlarūpamu kaladani, jīvuḍu aṇuvuvale sūkṣmuḍani, dēhamu parataṃtramani, jīvuḍu svataṃtruḍani, śarīramu niyamiṃcabaḍunadani, jīvuḍu niyamiṃcuvāḍu ani - ī prakāramugā dēhamunaku ātmaku tāratamyamu - vēru vēru - unnadani sphuriṃcunaṭlu ceppaḍamainadi).

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.