← Back to ప · Booklets 21–30 (digitized file 3)

పంచప్రకృతులు paṃcaprakṛtulu

Original — తెలుగు
  1. “శ్లో||. గణేశ జననీ దుర్గా రాధా, లక్ష్మీస్సరస్వతీ |

సావిత్రీ చ సృష్టి విధౌప్రకృతీః పంచదా స్మృతా ||” (దేవీ భాగవతము)

(సృష్టి చేయుటలో ప్రకృతియే వినాయకుని తల్లి అయిన దుర్గ, రాధ, లక్ష్మి, సరస్వతి, సావిత్రీ అనుపంచ విధములుగా - అయిదు రూపములుగా - అగుచున్నది. ఇవి ఇట్టి మూలప్రకృతి అయిన దేవియొక్కఅయిదు అవతారములు).

ప్రకృతిః పంచథా పంచవిధ దుర్గాది విగ్రహ రూపేణస్మృతా. ఏకస్యాః భగవత్యాః మూల ప్రకృతేరేవ తే దుర్గాదయః పంచావతారాః ఇత్యర్థః - సృష్టి విదౌ సృష్టివిధానే సృష్టి సమయే ఇత్యర్థః –

(ప్రకృతి అయిదువిధములుగా - దుర్గా మొదలగు విగ్రహరూపములతో తెలియబడుచున్నది. ఈ దుర్గామొదలగునవి ప్రకృతియొక్క అయిదు అవతారములు - సృష్టిసమయమందు ప్రకృతియే ఈ అయిదు పంచఅవతారములుగా నుండును.

  1. “మూల ప్రకృతిః తావత్ సర్వేశ్వరీ మాయా విశిష్ట బ్రహ్మరూపిణీ యథా సమష్టి వ్యష్టీంద్రియాణాంఅధిష్టాత్రీ దేవతా దిగ్వాతార్క ప్రచేతో అశ్విరవహ్నీంద్రోపేంద్ర మిత్ర రూపాః వినిర్మమే, తధైవ సమష్టివ్యష్టంతిః కరణానాం అధిష్ఠాత్రీం దుర్గాం సమష్టి దృష్టి సంపద్యధిష్టాత్రీం లక్ష్మీం, సమష్టి వ్యష్టిబుద్ధ్యధిష్ఠాత్రీం, జ్ఞానాధిష్ఠాత్రీం సరస్వతీం, సమష్టి వ్యాష్ట్యాత్మ బ్రహ్మతేజో రూప జీవాధిష్ఠాత్రీం సావిత్రీం,తధైవ పంచప్రాణాధిష్ఠాత్రీం రాథాంచ శ్రీకృష్ణ స్వరూపం ధృత్వా తత్స్వరూపస్థిత శక్తితః నిర్మమే”.

(మూలప్రకృతి యనగా మాయావిశిష్ట బ్రహ్మ రూపిణి సమష్టివ్యషీంద్రియములకు అధిష్టాత్రి, అయినసర్వేశ్వరీ దేవి. దేవతులను, దిక్కులను, వాయువును, సూర్యుని, ప్రచేతసులను, అశ్వనీ దేవతులను,అగ్నిని, ఇంద్రుని, ఉపేంద్రుని, మిత్రుని, మొదలగువారలను నియమించినట్లు (సృష్టి చేసినట్లు) సమష్టివ్యష్టి అంతః కరణములకు అధిష్ఠానమైన దేవిని, సంపదకు అధిష్టాత్రి అయిన లక్ష్మిని, సమష్టి వ్యష్టిబుద్ధికి అధిష్టాత్రి అయిన జ్ఞానమునకు అధిష్టాత్రి అయిన సరస్వతిని, సమష్టివ్యష్ట్యాత్మక బ్రహ్మతేజోరూప జీవాధిష్టాత్రి అయిన సావిత్రిని, ఆ ప్రకారముగానే పంచప్రాణములకు అధిష్టాత్రి అయిన రాధను శ్రీకృష్ణరూపమును ధరించి ఆ రూపముతోనున్న శక్తితో నిర్మించెను)

Transliteration
  1. “ślō||. gaṇēśa jananī durgā rādhā, lakṣmīssarasvatī |

sāvitrī ca sṛṣṭi vidhauprakṛtīḥ paṃcadā smṛtā ||” (dēvī bhāgavatamu)

(sṛṣṭi cēyuṭalō prakṛtiyē vināyakuni talli ayina durga, rādha, lakṣmi, sarasvati, sāvitrī anupaṃca vidhamulugā - ayidu rūpamulugā - agucunnadi. ivi iṭṭi mūlaprakṛti ayina dēviyokkaayidu avatāramulu).

prakṛtiḥ paṃcathā paṃcavidha durgādi vigraha rūpēṇasmṛtā. ēkasyāḥ bhagavatyāḥ mūla prakṛtērēva tē durgādayaḥ paṃcāvatārāḥ ityarthaḥ - sṛṣṭi vidau sṛṣṭividhānē sṛṣṭi samayē ityarthaḥ –

(prakṛti ayiduvidhamulugā - durgā modalagu vigraharūpamulatō teliyabaḍucunnadi. ī durgāmodalagunavi prakṛtiyokka ayidu avatāramulu - sṛṣṭisamayamaṃdu prakṛtiyē ī ayidu paṃcaavatāramulugā nuṃḍunu.

  1. “mūla prakṛtiḥ tāvat sarvēśvarī māyā viśiṣṭa brahmarūpiṇī yathā samaṣṭi vyaṣṭīṃdriyāṇāṃadhiṣṭātrī dēvatā digvātārka pracētō aśviravahnīṃdrōpēṃdra mitra rūpāḥ vinirmamē, tadhaiva samaṣṭivyaṣṭaṃtiḥ karaṇānāṃ adhiṣṭhātrīṃ durgāṃ samaṣṭi dṛṣṭi saṃpadyadhiṣṭātrīṃ lakṣmīṃ, samaṣṭi vyaṣṭibuddhyadhiṣṭhātrīṃ, jñānādhiṣṭhātrīṃ sarasvatīṃ, samaṣṭi vyāṣṭyātma brahmatējō rūpa jīvādhiṣṭhātrīṃ sāvitrīṃ,tadhaiva paṃcaprāṇādhiṣṭhātrīṃ rāthāṃca śrīkṛṣṇa svarūpaṃ dhṛtvā tatsvarūpasthita śaktitaḥ nirmamē”.

(mūlaprakṛti yanagā māyāviśiṣṭa brahma rūpiṇi samaṣṭivyaṣīṃdriyamulaku adhiṣṭātri, ayinasarvēśvarī dēvi. dēvatulanu, dikkulanu, vāyuvunu, sūryuni, pracētasulanu, aśvanī dēvatulanu,agnini, iṃdruni, upēṃdruni, mitruni, modalaguvāralanu niyamiṃcinaṭlu (sṛṣṭi cēsinaṭlu) samaṣṭivyaṣṭi aṃtaḥ karaṇamulaku adhiṣṭhānamaina dēvini, saṃpadaku adhiṣṭātri ayina lakṣmini, samaṣṭi vyaṣṭibuddhiki adhiṣṭātri ayina jñānamunaku adhiṣṭātri ayina sarasvatini, samaṣṭivyaṣṭyātmaka brahmatējōrūpa jīvādhiṣṭātri ayina sāvitrini, ā prakāramugānē paṃcaprāṇamulaku adhiṣṭātri ayina rādhanu śrīkṛṣṇarūpamunu dhariṃci ā rūpamutōnunna śaktitō nirmiṃcenu)

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.