akṣamāla
← Back to త · Booklets 21–30 (digitized file 3)

తృష్ణ tṛṣṇa

Original — తెలుగు
  1. విషయేచ్చ; విషయాసక్తి, వస్తు స్పృహ; అభిలాష -

(విషయములయడల కోరిక; విషయములందాసక్తి; వస్తువులందు స్పృహ; అభిలాష)

  1. ధనరిప్సా - (ధనాశ).

  2. “అప్రాప్తాభిలాషః” (శ్రీ శంకరః)

(ప్రాప్తించని దాని గుఱించి అభిలాష).

  1. అలభ్యేషు పరధనేషు లాభాభిలాషః తృష్ణా -

(తనకు పొందరాని ఇతరుల ధనము తనకు లభించవలెనను అభిలాష).

  1. జీర్యంతే జీర్యతః కేశాదంతాః జీర్యంతి జీర్యతః |

జీర్యతశ్చాక్షు షీ శ్రోత్రే తృష్ణై కా తరుణాయతే || (పంచతంత్రము)

(కేశములు జీర్ణించిపోయినవి - పండిపోయినవి, ఊడిపోవుచున్నవి, దంతములు జీర్ణించిపోయినవి (కదిలి ఊడిపోవుచున్నవి), కండ్లు జీర్ణించుచున్నవి (దృష్టి తగ్గుతున్నది), చెవులు జీర్ణించుచున్నవి (వినబడకుండనున్నవి), శరీరాంగములన్నియు జీర్ణించిపోవుచున్నవి. కాని, తృష్ణ - విషయములందలి ఆశ, విషయములను అనుభవించవలెనను కోరిక - మట్టుకు వయస్సులోనున్నట్లుగనే ఉన్నది - తగ్గుట లేదు.

  1. “క. అదలదు ప్రాణములదలిన

గదలదు సర్వాంగకములు గదలుచునుండన్

వదలదు బిగువులు వదలిని

దుదిలేదీ తృష్ణ దీని ద్రుంపగవలయున్“. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 9 - 19 - 576)

  1. ఉ. “చెలికాండ్రం గరులన్ రధమ్ముల భటశ్రేణిం దురంగంబులం

గలలోనున్న ధనావళిన్ సమము లంగా జూచుచున్ భార్యతో

బలువేలేండ్లు మనోజ బోధ లహరీపర్యాప్తుడై తేలియున్

బలు తృష్ణం గడ గానకెంతయు మహాబంధంబులన్ స్రుక్కుచున్“. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 9 - 18 - 563)

  1. “యత్ర యత్ర భవేత్తృష్ణా సంసారం విద్ధి తత్రవై |

ప్రౌఢ వైరాగ్య మాశ్రిత్య వీత తృష్ణః సుఖీభవ|| “. (అష్టావక్రగీత)

(త్రుష్ణ ఎక్కడ ఉన్నదో అక్కడే సంసారమున్నది (జననమరణ రూపమైనది). గాఢమైన వైరాగ్యమునుపొంది త్రుష్ణలేనివాడవై సుఖముగ నుండుము).

Transliteration
  1. viṣayēcca; viṣayāsakti, vastu spṛha; abhilāṣa -

(viṣayamulayaḍala kōrika; viṣayamulaṃdāsakti; vastuvulaṃdu spṛha; abhilāṣa)

  1. dhanaripsā - (dhanāśa).

  2. “aprāptābhilāṣaḥ” (śrī śaṃkaraḥ)

(prāptiṃcani dāni guṟiṃci abhilāṣa).

  1. alabhyēṣu paradhanēṣu lābhābhilāṣaḥ tṛṣṇā -

(tanaku poṃdarāni itarula dhanamu tanaku labhiṃcavalenanu abhilāṣa).

  1. jīryaṃtē jīryataḥ kēśādaṃtāḥ jīryaṃti jīryataḥ |

jīryataścākṣu ṣī śrōtrē tṛṣṇai kā taruṇāyatē || (paṃcataṃtramu)

(kēśamulu jīrṇiṃcipōyinavi - paṃḍipōyinavi, ūḍipōvucunnavi, daṃtamulu jīrṇiṃcipōyinavi (kadili ūḍipōvucunnavi), kaṃḍlu jīrṇiṃcucunnavi (dṛṣṭi taggutunnadi), cevulu jīrṇiṃcucunnavi (vinabaḍakuṃḍanunnavi), śarīrāṃgamulanniyu jīrṇiṃcipōvucunnavi. kāni, tṛṣṇa - viṣayamulaṃdali āśa, viṣayamulanu anubhaviṃcavalenanu kōrika - maṭṭuku vayassulōnunnaṭluganē unnadi - tagguṭa lēdu.

  1. “ka. adaladu prāṇamuladalina

gadaladu sarvāṃgakamulu gadalucunuṃḍan

vadaladu biguvulu vadalini

dudilēdī tṛṣṇa dīni druṃpagavalayun”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 9 - 19 - 576)

    1. “celikāṃḍraṃ garulan radhammula bhaṭaśrēṇiṃ duraṃgaṃbulaṃ

galalōnunna dhanāvaḷin samamu laṃgā jūcucun bhāryatō

baluvēlēṃḍlu manōja bōdha laharīparyāptuḍai tēliyun

balu tṛṣṇaṃ gaḍa gānakeṃtayu mahābaṃdhaṃbulan srukkucun”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 9 - 18 - 563)

  1. “yatra yatra bhavēttṛṣṇā saṃsāraṃ viddhi tatravai |

prauḍha vairāgya māśritya vīta tṛṣṇaḥ sukhībhava|| “. (aṣṭāvakragīta)

(truṣṇa ekkaḍa unnadō akkaḍē saṃsāramunnadi (jananamaraṇa rūpamainadi). gāḍhamaina vairāgyamunupoṃdi truṣṇalēnivāḍavai sukhamuga nuṃḍumu).

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.