akṣamāla
← Back to స · Booklets 51–60 (digitized file 6)

సంశయము saṃśayamu

Original — తెలుగు

  1. సందేహము -

  2. “ఇయం రజ్జుర్వా సర్వోవా ఇతి కోటి ద్వయ విషయకం జ్ఞానం సం శయః” (విచారసాగరము)

(ఇది త్రాడా, పామా అని ఒకే వస్తువు గుఱించి రెండు అభిప్రాయములు కలిగియుండుట; ఒకే ధర్మము గల వస్తువు గుఱించి రెండు విధములైన ధర్మము గలదిగా తలంచుట - అట్టి జ్ఞానము)

  1. అసంభావనా దయః (అసంభావన మొదలగునవి).

  2. వికల్ప జ్ఞానం; బుద్ధి వృత్తి లక్షణం -

(వికల్పకజ్ఞానము - బుద్ధి వృత్తియొక్క లక్షణము)

  1. ఆత్మా నాత్మనోశ్చ నానావిధః సంశయః భవేత్, ఆత్మ విషయక సంశయస్తు ద్విప్రాకారః - ప్రమాణ గతః, ప్రమేయగతశ్చేతి. తత్ర ఉపనిషద్రూప వేదాంత వాక్యాని కిం ద్వైతం ప్రతిపాదయంతి, అహో స్విద ద్వైత ముతార్థాంతరం, ఇత్యేవ రూపః ప్రమాణ గత సంశయః. అయం చ శ్రవణం తో ప్రాక్ సంభవతి. వేదాంత ప్రమాణ వేద్య మోక్షాది పదార్థాః సర్వే అపి ప్రమేయాః ఉచ్యంతే. ఏతద్విషయ సంసయః ప్రమేయగతః ఇతి అయంచ ప్రమేయగత సంశయః విషయ చేదాత్ అనంతవిధః -

(ఆత్మ, అనాత్మల గుఱించి అనేక విధములైన సంశయముకలదు - ఆత్మను గుఱించి అయిన సంశయము రెండు విధములు - ప్రమాణమును బట్టి కలుగు సంశయము, ప్రమేయమును బట్టి కలుగు సంశయము. ఉపనిషత్తులలో చెప్పబడిన వాక్యములు ద్వైతమును చెప్పుచున్నవా? లేక, అద్వైతమును చెప్పుచున్నవా అను సంశయము ప్రమాణమునకు (వేదాంతమునకు) సంబంధించిన సంశయము. ఈ సంశయము శ్రవణమునకు ముందు (ఉపనిషత్తులను చదివి అర్థము చేసుకొనక ముందు కలిగినవి. ఉపనిషత్తులద్వారా (ప్రమాణముద్వారా) తెలియతగిన మోక్షము మొదలగునవన్నియు ప్రమేయములు (ప్రమాణముద్వారా తెలియతగినవి). వీటి గుఱించి కలుగు సంశయము ప్రమేయ సంశయము - విషయముల భేదము ప్రకారము అనంతవిధము)

  1. “యోగనన్యస్తకర్మాణం జ్ఞానసంభిన్నా సంశయం |

ఆత్మవంతం న కర్మాణి నిబధ్నంతి ధనంజయ |

తస్మా దజ్ఞాన సంభూతం హృత్స్థం జ్ఞానాసి నాత్మనః |

భిత్వైనం సంశయం యోగమా తిష్టో త్తిష్ఠ భారత ||“. (శ్రీమద్భగవద్గీత - 4 - 41,42)

(అన్నింటియందు సమబుద్ధి కలిగియుండుటచేత కర్మలన్నియు భగవంతునికే సమర్పించుట అను యోగముచేతగాని, లేక, సర్వకర్మసన్యాసమను యోగముచేతగాని, బ్రహ్మజ్ఞానము కలిగియుండుటచేత సంశయములన్నియు పోగొట్టుకొనినవానిని కర్మలు బంధించవు. అందుచేత అజ్ఞానమువలన కలిగిన ఈ సంశయమును జ్ఞానమను కత్తిచేత ఛేధించి యోగము నవలంభించుము).

Transliteration

  1. saṃdēhamu -

  2. “iyaṃ rajjurvā sarvōvā iti kōṭi dvaya viṣayakaṃ jñānaṃ saṃ śayaḥ” (vicārasāgaramu)

(idi trāḍā, pāmā ani okē vastuvu guṟiṃci reṃḍu abhiprāyamulu kaligiyuṃḍuṭa; okē dharmamu gala vastuvu guṟiṃci reṃḍu vidhamulaina dharmamu galadigā talaṃcuṭa - aṭṭi jñānamu)

  1. asaṃbhāvanā dayaḥ (asaṃbhāvana modalagunavi).

  2. vikalpa jñānaṃ; buddhi vṛtti lakṣaṇaṃ -

(vikalpakajñānamu - buddhi vṛttiyokka lakṣaṇamu)

  1. ātmā nātmanōśca nānāvidhaḥ saṃśayaḥ bhavēt, ātma viṣayaka saṃśayastu dviprākāraḥ - pramāṇa gataḥ, pramēyagataścēti. tatra upaniṣadrūpa vēdāṃta vākyāni kiṃ dvaitaṃ pratipādayaṃti, ahō svida dvaita mutārthāṃtaraṃ, ityēva rūpaḥ pramāṇa gata saṃśayaḥ. ayaṃ ca śravaṇaṃ tō prāk saṃbhavati. vēdāṃta pramāṇa vēdya mōkṣādi padārthāḥ sarvē api pramēyāḥ ucyaṃtē. ētadviṣaya saṃsayaḥ pramēyagataḥ iti ayaṃca pramēyagata saṃśayaḥ viṣaya cēdāt anaṃtavidhaḥ -

(ātma, anātmala guṟiṃci anēka vidhamulaina saṃśayamukaladu - ātmanu guṟiṃci ayina saṃśayamu reṃḍu vidhamulu - pramāṇamunu baṭṭi kalugu saṃśayamu, pramēyamunu baṭṭi kalugu saṃśayamu. upaniṣattulalō ceppabaḍina vākyamulu dvaitamunu ceppucunnavā? lēka, advaitamunu ceppucunnavā anu saṃśayamu pramāṇamunaku (vēdāṃtamunaku) saṃbaṃdhiṃcina saṃśayamu. ī saṃśayamu śravaṇamunaku muṃdu (upaniṣattulanu cadivi arthamu cēsukonaka muṃdu kaliginavi. upaniṣattuladvārā (pramāṇamudvārā) teliyatagina mōkṣamu modalagunavanniyu pramēyamulu (pramāṇamudvārā teliyataginavi). vīṭi guṟiṃci kalugu saṃśayamu pramēya saṃśayamu - viṣayamula bhēdamu prakāramu anaṃtavidhamu)

  1. “yōgananyastakarmāṇaṃ jñānasaṃbhinnā saṃśayaṃ |

ātmavaṃtaṃ na karmāṇi nibadhnaṃti dhanaṃjaya |

tasmā dajñāna saṃbhūtaṃ hṛtsthaṃ jñānāsi nātmanaḥ |

bhitvainaṃ saṃśayaṃ yōgamā tiṣṭō ttiṣṭha bhārata ||“. (śrīmadbhagavadgīta - 4 - 41,42)

(anniṃṭiyaṃdu samabuddhi kaligiyuṃḍuṭacēta karmalanniyu bhagavaṃtunikē samarpiṃcuṭa anu yōgamucētagāni, lēka, sarvakarmasanyāsamanu yōgamucētagāni, brahmajñānamu kaligiyuṃḍuṭacēta saṃśayamulanniyu pōgoṭṭukoninavānini karmalu baṃdhiṃcavu. aṃducēta ajñānamuvalana kaligina ī saṃśayamunu jñānamanu katticēta chēdhiṃci yōgamu navalaṃbhiṃcumu).

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.